Op basis van de naam ‘spitsmuis’ zou je denken dat het gaat om een knaagdier, maar dat is niet het geval. Ondanks dat de spitsmuis op een muis lijkt, is het een direct familielid van de egel. De spitsmuis is daarom een beschermde diersoort. Hierdoor mogen ze volgens de Wet Natuurbescherming niet bestreden worden. Wel zijn er verschillende maatregelen die we kunnen nemen om de diertjes te weren of verjagen.
De spitsmuis is een klein muisachtig zoogdier. Ondanks de naam behoren de spitsmuizen niet tot de orde van knaagdieren zoals andere muizensoorten. De spitsmuis geen echte muis, maar behoort tot de orde van insecteneters; zoals de egel. In Nederland leven er vijf soorten spitsmuizen, namelijk: de dwergspitsmuis, de bosspitsmuis, de waterspitsmuis, de veldspitsmuis en de huisspitsmuis. Als je binnenhuis last hebt van de spitsmuis gaat het bijna altijd om de huisspitsmuis.
Je kunt ze herkennen aan hun spitse snuit en korte pootjes. De vacht is glad en grijsbruin van kleur met een lichter gekleurde buik. De ogen zijn klein waardoor de muis slecht kan zien. Ook de oren van de spitsmuis zijn klein, toch is het gehoor sterk ontwikkeld. Daarnaast hebben spitsmuizen een zeer goed reukvermogen. Een volwassen spitsmuis is ongeveer 6 tot 9 centimeter lang.
Spitsmuizen leven meestal alleen, het mannetje en vrouwtje maken elk een eigen nest. De paringsperiode loopt van maart tot oktober, in die maanden krijgt een paar 2 tot 4 nesten met gemiddeld 5 jongen. Een spitsmuis heeft een gemiddelde levensduur van 2 tot 3 jaar. Het diertje is een insecteneter: per dag eet een spitsmuis ongeveer 7 tot 15 gram aan dierlijk voedsel. Ze jagen meestal op insecten, spinnen, larven, pissebedden, slakken, wormen, muggen en kakkerlakken. Over het algemeen is de spitsmuis te vinden in struikgewassen, bosranden, weilanden en tuinen.
Alle soorten spitsmuizen zijn beschermde diersoorten. Hierdoor mogen spitsmuizen volgens de Wet Natuurbescherming niet gedood of gevangen worden. In hele uitzonderlijke gevallen maakt de wet een uitzondering en mogen huisspitsmuizen die binnen gebouwen voor gevaar of extreme overlast zorgen worden bestreden.
Onze plaagdierbeheersers kunnen helpen bij overlast door het nemen van maatregelen om de muizen te weren of te verjagen. We passen daarvoor de IPM-methode toe, dit betekent dat er bij ongediertebestrijding eerst wordt gekeken naar de oorzaak van de overlast. Zo worden onder andere voedselbronnen weggehaald, mogelijke schuilplaatsen verwijderd en worden gaten en kieren gedicht.