Zwammen

Signalement

Zwam is de verzamelnaam voor schimmels. Naar schatting bestaan er 1,5 tot 5 miljoen verschillende soorten schimmels. Veel schimmels kennen we uit de natuur; ze groeien bijvoorbeeld op kreupelhout in de vorm van paddenstoelen. Maar er zijn ook schimmelsoorten die voornamelijk in huizen en gebouwen ontstaan en leven; die noemen we zwammen. Ook daarin bestaan duizenden soorten. De huiszwam, de poriënzwam en de kelderzwam komen binnenshuis het meeste voor. Zwammen kunnen behalve verschillende kleuren ook veel verschillende vormen hebben. Zwam die in gebouwen voorkomt is vaak korstvormig.

Geur ervaart iedereen anders, dus er zijn verschillende beschrijvingen van de geur van zwammen. De meest gehoorde is muf, sommige mensen vergelijken de geur met die van een beschimmelde boterham. Het is hoe dan ook geen prettige geur.

Houtaantaster

Voor alle soorten geldt dat je pas weet dat ze in je pand aanwezig zijn als je ze daadwerkelijk ziet. In het eerste stadium zijn zwammen onzichtbaar, maar al wel aanwezig in het hout. Deze ‘sporen’ kunnen worden meegenomen door de lucht waardoor ook andere plekken mogelijk besmet worden. Wanneer de zwam gaat groeien zie je op een gegeven moment lange schimmeldraden die zich in het hout nestelen, vandaar dat zwammen onder de houtaantasters vallen.

De ene zwammensoort veroorzaakt meer schade aan een gebouw dan de andere. De ene soort dringt dieper door in het hout, de andere verspreidt zich sneller. Ze hebben één ding gemeen: ze kunnen erg schadelijk zijn. Zowel voor de constructie van het pand als voor de gezondheid van de bewoners of bezoekers van een gebouw.

Zwammenplaag

Zwammen vermenigvuldigen zich niet alleen via sporen, maar ook via de schimmeldraden. Sporen en schimmeldraden zijn amper zichtbaar. Wat je ziet vormt maar een klein deel van het gehele organisme. Mede daardoor heb je vaak niet in de gaten dat de zwam zich aan het verspreiden is. Als je zwammen zelf probeert te verwijderen kun je sporen door het hele pand verspreiden, waardoor de zwammen zich op andere plaatsen kunnen vestigen. Sporen kunnen ook gaan zweven of door ongedierte of insecten verder worden verspreid. De zwam heeft vochtig hout nodig om zich te kunnen vestigen, maar als de schimmel eenmaal voet aan de grond heeft gekregen, is ze in staat zelf haar ideale leefomgeving te creëren.

Zwammen bestrijden

De aanwezigheid van zwammen is een indicatie dat er vochtproblemen zijn. Denk bijvoorbeeld aan condens, aan lekkages, of aan optrekkend vocht. Zwammen beginnen vaak te groeien in vochtige ruimtes, zoals een kelder of kruipruimte. Van daaruit kunnen ze zich door het gehele gebouw verspreiden.

Een preventieve maatregel die je zelf kunt nemen tegen zwammen is het vochtgehalte in ruimten zoals kelders, zolders en kruipruimtes onder de 20% te houden. Zo krijgen zwammen niet of nauwelijks de kans om zich te ontwikkelen. Een andere manier om de kans op aanwezigheid van zwammen te minimaliseren is om hout te behandelen met een houtverduurzamingsmiddel.

Heb jij het vermoeden dat er zwammen in jouw woning of gebouw zitten? Neem dan contact op voor een inspectie.